Search here...
TOP
Be Healthy Dossiertjes over voeding en beweging "hoe zit dat nu?" Healthy Tips & Info

10 X vragen over gluten – is glutenvrij écht gezonder?

Na koolhydraten … zie ik steeds meer stof opwaaien rond gluten, of beter glutenvrij.  Het lijkt plots alsof we allemaal glutenvrij moeten gaan eten.  Hoe zit dat nu met gluten? En moeten we écht opletten met gluten?  Wordt je dik van gluten? Ik heb opgezocht, gelezen, nog meer gelezen, info vergeleken… en dit is een blogpost geworden speciaal rond de felbesproken “gluten”. Happy reading!

Ten eerste, wat zijn gluten?

Gluten is de verzamelnaam voor een groep eiwitten die van nature voorkomen in granen, vooral in tarwe. Tarwe is nauw verwant aan ander granen zoals bijvoorbeeld rogge, gerst, spelt, en kamut. Deze granen bevatten dus ook hoeveelheden gluten. Gluten zijn de eiwitten in tarwe die verantwoordelijk zijn voor de stevige structuur van het deeg, ze hebben een “bindend” vermogen. Zonder gluten zou brood bijvoorbeeld geen luchtige structuur hebben, en zou het niet rijzen.  Ook veel andere (kant-en-klaar) producten bevatten gluten, denk maar aan koekjes, paneermeel, pasta’s, bindmiddelen, sauzen,…

Vanwaar komt die “glutenvrije” hype?

De hype zou overgewaaid zijn uit de Verenigde Staten, waar Dr. William Davis met zijn boek Wheatbelly het startschot gaf.  Die glutenvrije hype zorgt ervoor dat ondertussen 20% van de Amerikanen geen gluten meer eet. Of ze er slanker van worden is een ander verhaal.  Dat grote sterren zoals o.a. Gwyneth Paltrow ook zweren bij een glutenvrije voeding helpt de hype in stand te houden, en laat ons geloven dat glutenvrij echt beter is.  Mensen kunnen verschillende redenen hebben om geen gluten te eten, maar volgens mij kunnen we die in 2 grote groepen onderverdelen:

– iemand is echt glutenintolerant is, en dus coeliakie heeft
– de “glutenvrije -hype” heeft ons gezond verstand overgenomen

Wat is glutenintolerantie of coeliakie?

Coeliakie  (spreek uit als ‘seu-lia-kie’) is een permanente onverdraagzaamheid voor gluten. Het is een auto-immuunziekte waarbij iemand overgevoelig reageert op gluten. In België lijden naar schatting 55.000 mensen of 1 op 200 aan deze aandoening. Coeliakie is een aandoening aan de dunne darm, als gevolg van een intolerantie voor gluten. Bij deze mensen beschadigen gluten het darmslijmvlies van de dunne darm zodat deze zijn werk niet meer kan doen.  Voedingsstoffen worden op den duur niet meer goed opgenomen, en er ontstaat een tekort aan voedingsstoffen, bloedarmoede en botontkalking  Coeliakie is een erfelijke ziekte. 
Veel voorkomende klachten zijn:

– diarree of verstopping
– braken
– opgezette buik
– buikpijn
– hoofdpijn
– vermoeidheid
– gewichtsverlies

Kan je herstellen van coeliakie?

Zoals eerder beschreven gaat het om een auto-immuunziekte, dat betekent – helaas – dat de aandoening voor het leven is. Je kunt er ook niet overheen groeien.  De enige “behandeling” is een glutenvrij dieet. Met een strikt glutenvrij dieet kan je de schade aan de dunne darm herstellen. Maar van zodra de dunne darm ergens weer in aanraking komt met gluten, raakt hij weer beschadigd.

Wat is glutenallergie of tarwe-allergie?

Het woord glutenallergie wordt veel gebruikt, maar bestaat eigenlijk niet.  Iemand kan wel allergisch zijn aan tarwe, dit heet dan een tarwe-allergie, maar komt zelden voor. Bij een tarwe-allergie krijg je een allergische reactie bij het eten van tarwe: jeuk, buikpijn, verstopte neus,…

Wat is glutensensitiviteit?

Gevoeligheid voor gluten, maar geen coeliakie of tarwe-allergie? Artsen en onderzoekers zijn het erover eens dat er ook een groep mensen is bij wie geen coeliakie of tarwe-allergie kan worden aangetoond, maar die wel goed reageren op een glutenvrij dieet. In dit geval zou er sprake kunnen zijn van glutensensitiviteit. Hierover is nog niet zo veel bekend en glutensensitiviteit kun je alleen nog maar aantonen door – begeleid door een diëtist – eerst 6 weken een strikt glutenvrij dieet te volgen en dan opnieuw gluten te eten. Een arts vergelijkt de klachten dan in beide perioden.

Wat mag je niet eten?

Gluten vind je in tarwe, rogge, gerst, spelt en kamut.  Ook producten waar deze granen in verwerkt zijn, zijn een no-go: brood, crackers, pizzabodem, pasta, koekjes, cake, … Let ook de niet zo “obvious” producten zoals sauzen, marinades, snoep, kant-en-klare soepen, bouillonblokjes, ijs en bier! Etiketten lezen is echt belangrijk.

Is haver glutenvrij?

Hoewel haver van nature inderdaad glutenvrij is, wordt het vaak in ruimtes verwerkt waar ook andere granen (mét gluten) verwerkt worden, waardoor het “besmet” wordt met gluten.  Wil je wel haver eten? Kijk dan uit naar gecertificeerde glutenvrije haver, op de verpakking van deze haver staat het “glutenvrij” logo.

 

gluten free grains - buckwheat, amaranth, brown rice, millet, s

Wat kan je wel eten?

Een heleboel! Gelukkig! 🙂 En voor mensen met coeliakie is er – dankzij deze glutenvrije hype – een veel ruimer aanbod in glutenvrije producten dan voordien! Gewassen die van nature glutenvrij zijn, en dus een prima vervanging kunnen zijn voor de granen mét gluten zijn o.a.

– rijst
– aardappelen
– amaranth
– boekweit
– gierst
– haver
– maïs (ook maïzena en polenta – met de laatste kan je gemakkelijk paneren!)
– quinoa
– teff en tapioca

Wordt je dik van gluten?

Neen, je wordt niet dik van gluten.  Net zoals er geen bewijs is dat je afvalt als je plots gluten schrapt.  Mocht je toch gewicht verliezen, dan is dat misschien omdat je minder pizza’s en pasta’s eet, en meer salade, groenten en fruit? 🙂  En dàt komt dan weer neer op het eten van minder calorieën.

Conclusie:

Voor mensen met coeliakie is glutenvrij eten geen hype, maar een levenslange noodzaak. Voor alle andere gezonde mensen is het nog steeds niet wetenschappelijk bewezen dat glutenvrij eten gezonder is. Granen zijn een belangrijk onderdeel van onze voeding. Gluten en daardoor veel granen weglaten kan leiden tot een eenzijdig voedingspatroon waarbij mogelijk tekorten ontstaan, bijvoorbeeld aan vitamine B, vezels of ijzer. Bovendien wordt als compensatie meer en meer gekozen voor speciale, (dure!)  glutenvrije producten die vaak minder gezond zijn dan de variant mét gluten omdat ze meer suiker, zout en vet bevatten, en minder gezonde voedingsstoffen als voedingsvezels, vitamines en mineralen.

Luister dus naar je eigen lichaam.  Jij bent uniek! Zoals jij is er maar ééntje op de wereld. 🙂  Zwelt je buik na het eten van bijvoorbeeld brood? Buikpijn na het eten van pasta? Denk je dat er iets meer aan de hand zou kunnen zijn? Ga dan zeker langs bij je huisarts.   Ik ben zelf bijvoorbeeld niet glutenintolerant want ik eet zonder moeite pasta en pizza, daarentegen van brood zwelt mijn buik geweldig op.  Ik volg mijn lichaam… en ik eet al een hele tijd weinig tot geen brood meer en ik voel mij daar prima bij!

Vragen of opmerkingen, laat gerust een berichtje achter onder deze post, of stuur een mailtje naar info@lovelyhealthy.be

Veel liefs, en Stay Healthy,
Tamara

DIT VIND JE MISSCHIEN OOK INTERESSANT

We weten allemaal dat we meer moeten bewegen en dat we toch zouden moeten pogen een béétje sportief te zijn.  Maar hoeveel moeten we dan bewegen?  Wat wordt aanbevolen?  En hoeveel moet je bewegen als je wilt afvallen?  Je leest het allemaal in dit dossiertje!

Hoeveel moet je bewegen als je wilt afvallen?

Wat heeft jouw lichaam nu eigenlijk echt nodig? Lees en leer het hier!

Wat heeft jouw lichaam nu eigenlijk echt nodig? Lees en leer het hier!

Is kokoswater gezonder dan gewoon water?

Is kokoswater gezonder dan gewoon water?

 

 

 

 

 

 

 

Bronnen: glutenvrij.nl – mlds.nl – brood en gezondheid  – Advance Nutrition Course – www.food-info.net – www.coeliakie.be

«

»

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *