Search here...
TOP
Be Healthy Dossiertje Dossiertjes over voeding en beweging "hoe zit dat nu?"

Superfoods écht Super of slimme Marketingterm?

Superfoods zijn helemaal “in” en de rekken in de supermarkten worden steeds groter en groter met het aanbod.  Voedingsbedrijven zijn zich ervan bewust dat steeds meer mensen zich interesseren in gezonde voeding, en spelen daar op een handige manier op in.  Zijn superfoods een slimme marketingterm of zijn ze écht zo super gezond als beweert wordt? Kan je ze vervangen door “gewoon” voedsel, of heb je ze toch écht nodig in je voeding? Ik vond het tijd om “Superfoods” eens onder de loep te nemen! Je leest er in deze post meer over. Neem gerust een kopje thee, zet je “comfy” en here we go. 😉  

Wat is een superfood?

Er is geen “officiële” definitie voor de term superfoods.  Het begrip is moeilijk te omschrijven, want de term is niet wettelijk omschreven en kan door iédereen gebruikt worden. Als ik morgen op reis ga, en ik ontdek een exotische groente of fruit dat ik in België wil verkopen onder de noemer “superfood”, dan kan dat.

Onder superfoods wordt verstaan: een reeks voedingsmiddelen die door hun hoog gehalte aan goede voedingsstoffen, mineralen, vezels, en/of antioxidanten verschillende positieve effecten hebben op de gezondheid. Echter die geclaimde gezondheidseffecten zijn meestal niet of onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd.  Het voedingscentrum is van mening dat superfoods niet bestaan. Wil je “super” eten, dan is variatie the magic word! 

De Europese Unie heeft in 2007 beslist dat de term “superfood” niet meer op voedselverpakkingen gebruikt mag worden zonder specifieke medische claim, dewelke door wetenschappelijk onderzoek onderbouwd kan worden. Het is het Federaal Agentschap van de Voedselveiligheid dat hierop een toezicht moet houden. Maar waarschijnlijk hebben die een pak andere dingen aan hun hoofd dan zich te buigen over chiazaden en gojibessen want in bijna elke supermarkt groeien de rekken met kleurrijke verpakkingen en duidelijke benoeming “superfoods”.

An Bogaerts, auteur van het boek “Het Kilo Complot” concludeert – in het artikel dat ik heb gelezen – dus dat de overheid de term “superfoods” dus gewoon (in stilte) toestaat.

De definities die je kan vinden zijn bij gebrek aan een duidelijke definitie dus erg uiteenlopend:

“Het zijn voedingsmiddelen die uitzonderlijk rijk zijn aan essentiële voedingsstoffen en fytonutriënten. Het is een selectie vruchten, zaden en plantendelen die van nature een rijk voedingsprofiel bevatten, vaak afkomstig uit verre uithoeken van de wereld,.  Meestal groeien ze in het wild op extreme plaatsen met een streng klimaat, zoals het hooggebergte, de jungle of de woestijn.  Daarom bevatten ze hoge concentraties van natuurlijke afweerstoffen.”  (Uit: Superfoods – het handboek)

“Complete onzin. Superfoods bestaan niet. We kunnen als overheid geen mening hebben over iets van enkel een marketingterm is.
(Federale Dienst Volksgezondheid, Voedselveiligheid en Leefmilieu)

“Een misleidende term die mensen doet geloven dat een zakje gojibessen van €10 beter is dan 2 appels en een kiwi ”
(Dr. Edwin van den Worm – Universiteit Utrecht)

a variety of superfood (nuts, berries, grain, seed) on paper pri

10 x bekende “superfoods” en hun “claims”

Gojibessen
Claim: versterkt de weerstand, geeft energie, beschermt tegen huidveroudering en oogaandoeningen, speelt een rol in de preventie van kanker, hart -en vaatziekten en neurologische aandoeningen, beheerst cholesterol 

Tarwegras
Claim: natuurlijke energiebooster, ontgift en zuivert, vermindert hart -en vaatziekten, ondersteunt bij bloedarmoede en helpt bij dikkedarmontsteking, werkt anti-aging en speelt een rol bij de preventie van kanker. 

Chiazaad
Claim: zorgt voor een langdurige verzadigd gevoel, vermindert het risico op hart -en vaatziekten, ondersteunt de darmen, houdt de bloedsuikerspiegel onder controle

Maca poeder
Claim: helpt bij mentale -en fysieke prestaties, vermindert stress, verhoogt het libido, verbetert de vruchtbaarheid, vermindert klachten bij de menopauze en speelt een rol in de preventie van kanker. 

Raw cacao (nibs)
Claim: zit bomvol antioxidanten, grote bron van magnesium, verlicht astmatische klachten, vermindert risico op hart – en vaatziekten, werkt anti-aging en speelt een rol in de preventie van kanker. 

Hennepzaad
Claim: bron van eiwitten, bron van essentiële vetzuren zoals linolzuur en alfa-linoleenzuur (GLA), die het lichaam niet zelf kan aanmaken, en bron van minderalen 

Camu camu
Claim: zeer hoog gehalte aan vitamine C. 1 theelepel Camu Camu poeder zou evenveel vitamine C bevatten als 19 sinaasappels of 8 kiwi’s en zou dus een boost geven aan je concentratie en energieniveau. Tevens rijk aan zink. 

Açai
Claim: minder kans op hart -en vaatziekten, bevordert een gezonde en gladde huid, speelt een rol in de preventie van kanker, beheerst de cholesterol, versterkt het immuunsysteem, ondersteunt de darmfunctie, helpt bij afslankdiëten en heeft een anti-aging werking. 

Chlorella en spirulina
Claim: bevatten heel veel proteïnes en antioxidanten, vitamine B12 (essentieel voor de groei en neurologische functies), foliumzuur (belangrijk bij zwangerschap), vertragen de cholesterolproductie, houden de huid gezond en ondersteunen de aanmaak van rode bloedcellen. 

Quinoa
Claim: goede bron van eiwitten, reduceert cholesterol in het bloed, verlaagt de bloeddruk en speelt een rol bij de preventie van kanker.

Wat zijn antioxidanten precies?

Veel superfoods beweren een hoog gehalte aan antioxidanten te bevatten.  Maar wat betekent dat precies? Daarvoor moeten we starten bij de definitie van oxidatie.

Oxidatieproces
= schadelijke stoffen die onze weefsels en organen laten verouderen. Die stoffen komen enerzijds uit ons eigen lichaam, aangemaakt door ons metabolisme. Anderzijds komen ze van buitenaf, bv door UV-licht, roken, medicijnen, luchtvervuiling en ongezonde voeding. Het resultaat is dat we verouderen, minder weerstand krijgen en dat er DNA-schade optreedt met o.a. een verhoogd risico op kanker. Om dat oxidatieproces tegen te gaan heb je … ja, je snapt het, antioxidanten nodig.

Antioxidanten
= stoffen die we nodig hebben om het oxidatieproces tegen te gaan. Net zoals de schadelijke oxidanten, worden die in ons eigen lichaam aangemaakt en kun je ze daarnaast ook opnemen via de voeding.  Dan hebben we het o.a. over polyfenolen (het verdedigingsmechanisme van planten), vitamines (A, C, E en K) en mineralen als zink en selenium.

Voor een gezonde levensstijl is het belangrijk dat je meer antioxidanten binnenkrijgt dan oxidanten.  Lijkt logisch toch?

Gevulde papaya

Superfoods Superduur?

Mensen zijn meer en meer bezig met gezondheid.  Ook voedingsbedrijven pikken dit op en spelen daar handig op in.  Daarnaast willen we allemaal mooi, slank, jong en zo gezond mogelijk zijn, én blijven, liefst zonder al te grote inspanning. We zijn eigenlijk bijna “vragende partij” voor iets “super”!   Dus als er wordt beweert dat gojibessen kanker tegengaan en chiazaad verjongend werkt, nemen we dit maar al te graag voor waar aan, omdat we het ergens willen geloven.  Bovendien wordt er een gezondheids-hype gecreëerd rond die producten, enkel en alleen om de consument ervan te overtuigen dat het super is voor ons, en dat we het nodig hebben.

Superfoods is een term die gebruikt wordt om producten extra waard te geven.  Producten die het label “superfood” krijgen, zijn vaak gezond maar relatief onbekend in ons land.  Op die manier kunnen producenten voor zo’n product in een mooie verpakking een veel hogere prijs vragen.

12 x budgetvriendelijke superfoods van eigen bodem:

Champignons
spelen een rol in de preventie van kanker en ondersteunen het immuunsysteem

Veenbessen
gekend om preventief te werken tegen urineweginfecties

Brandnetel
werkt bloedzuiverend en vochtafdrijvend

Waterkers
wijzigt de omzetting van kankerverwekkende stoffen in het lichaam

Boerenkool
overgewaaid onder de naam “kale” werkt ontgiftend en bevat een waaier aan vitaminen en mineralen dat zorgt voor een energieboost.
Smoothies met boerenkool zijn gewéldig!

Noten
gezonde vetten die goed zijn voor cholesterol en bloeddruk (ongezouten wel te verstaan)

Bosbessen
gekend als krachtige antioxidant

Rode biet
een natuurlijke reiniger, en vermindert o.a. het risico op kanker en beroertes.  Werkt ook geweldig als je een onzuivere huid hebt! Elk morgen een shot-glaasje bietensap doet wonderen, ik heb het getest én waar bevonden. Rode biet verhoogt eveneens het uithoudingsvermogen bij sport.
Héél lekker in een smoothie of in een salade, gecombineerd met roze pompelmoes!

Granaatappelpitjes
werken ontstekingsremmend en hebben een positieve invloed op het hart

Zonnebloempitten
helpen bij verkoudheden en zijn één van de rijkste natuurlijke bronnen van vitamine E, een belangrijke vet oplosbare antioxidant
Eenvoudig over een salade te strooien!

Avocado
bron van ontzettend veel goede omega 3 vetzuren en vezels. Bron van vitamine E, magnesium, vitamine B1, B2, B6, B11 en calcium.
Maak zelf je eigen tonijnsalade, zonder mayonaise maar mét avocado!

Broccoli
bron van antioxidanten en perfecte budgetvriendelijke vervanger van tarwegras.
Broccoli -en bloemkoolpuree vind ik ontzettend goede koolhydraat arme alternatieven voor aardappelen, en barstens vol vitaminen!

blueberries-864628_1280

Van superfoods mag je zoveel eten als je wilt

Helaas.  Zoals alles waar “te” voor staat, geldt dit ook hier.  Zoals ik daarnet al schreef wordt verstaan onder superfoods, voedingsmiddelen die een hoge(re) concentratie aan voedingsstoffen bevatten.  Bovendien zijn “superfoods” in poeder -of tabletvorm extra geconcentreerd zodat je sneller aan een hoeveelheid komt die mogelijk schadelijk kan zijn voor je gezondheid. Want, let op, er is vaak nog geen of onvoldoende wetenschappelijk materiaal! Om die reden is de veilige dosis van bijvoorbeeld bioactieve stoffen vaak niet bekend. Matig zijn met superfoods en zeker met geconcentreerde vormen wordt aanbevolen. Ook wordt het afgeraden om concentraten van superfoods aan kinderen te geven.

Kokosolie, chiazaad, quinoa, … allemaal trendy, exotisch én gezond.  Maar… we vergeten dat voedingsmiddelen met een hoge voedingswaard véél energie met zich meebrengen! Een slaatje vol superfoods is algauw een slaatjes vol calorieën.
Een paar voorbeelden:

– 100 gram moerbeien 320 Kcal en 45 gram suikers
– 100 gram chiazaad 490 Kcal, 42 gram koolhydraten en 30 gram (gezonde) vetten
– 100 gram lijnzaad 530 Kcal, 28,9 gram koolhydraten en 42,2 gram (gezonde) vetten
– 100 gram hennepzaad 530 Kcal, 27,6 gram koolhydraten en 35,5 gram (gezonde) vetten
– 100 gram quinoa rauw 354 Kcal, 57 gram koolhydraten en 6 gram vet

Superfoods zijn meestal waardevolle leveranciers van essentiële voedingsstoffen, en kunnen een aanvulling zijn op ons – soms ondermaats – voedingspatroon. Echter, het uitgangspunt blijft om zo gevarieerd mogelijk te eten.  Denk dus niet dat je een dieet van afhaalmaaltijden en belegde broodjes smos kunt compenseren door elke dag wat chiazaad door je yoghurt te roeren.  Die vlieger gaat helaas niet op. 🙂

Zijn alle superfoods gezond?

Gezond verstand en “matig” zijn hier de boodschappen denk ik.   Sommige superfoods kunnen ook voedingsstoffen bevatten die minder goed zijn voor de gezondheid, bijvoorbeeld cacao.  Ongezoet cacaopoeder en cacaonibs bevatten veel vezels en mineralen, maar ook verzadigde vetten die op hun beurt het cholesterol gehalte kunnen verhogen. 

 Conclusie

Superfoods klinken leuk, en ook de exotische factor zorgt ongetwijfeld voor extra aantrekkingskracht.  Superfoods zijn een leuke variatie maar zeker geen vereiste voor een gezonde levensstijl.  Varieer, eet bewust zo gezond mogelijk, en breng vooral kleur in je bord.  Daarmee kom je écht al een heel eind!  Er is écht geen nood om honderden Euro’s extra uit te geven. 

De realiteit is dat we vaak genoeg, soms zelfs teveel, calorieën, maar te weinig échte voedingsstoffen binnenkrijgen.  Teveel kant-en-klare maaltijden, te weinig groenten, te weinig vers fruit, …
“superfoods” bevatten een hoge concentratie aan vitamines, proteïnen, mineralen, essentiële vetzuren, sporenelementen,…etc. die goed door ons lichaam opgenomen worden.  Ze kunnen lichamelijke tekorten aanvullen en meebouwen aan een sterk en gezond lichaam. Ze kunnen echter nooit een gezonde en gevarieerde voeding vervangen!  

De superfood-hype zal misschien ooit wel weer overwaaien, maar bewust bezig zijn met gezondheid en gezonde voeding is iets wat zal blijven. Eat the Rainbow. Eet bewust. En ja, een schepje chiazaadjes door je Griekse yoghurt of wat moerbeien in je havermout is prima als je dat lekker vindt.  Maar weet dat je perfect gezond en bewust kan eten zonder superfoods.

Wil je graag meer lezen, hier zijn alvast 2 fantastische aanraders:

 SUPERFOODS – Het Handboek €29,99 hier te koop.

HET KILO COMPLOT €19,99 hier te koop

Happy reading!

Een opmerking, een reactie? Graag! Laat van je horen! 🙂
Veel liefs, en Stay Healthy,
Tamara

DIT VIND JE VAST OOK INTERESSANT:

Is kokoswater gezonder dan gewoon water?

Is kokoswater gezonder dan gewoon water?

Zijn koolhydraten nu goed of moet ik ze schrappen?

Zijn koolhydraten nu goed of moet ik ze schrappen?

Chiazaad pudding met kokos mango en passievrucht

Chiazaad pudding met kokos mango en passievrucht

 

 

 

 

 

 

 

Bronnen: Superfoods: Het handboek – voedingscentrum.nl – Advanced Nutrition Course – Feeling feb 2016 – Diet for beauty & health   

«

»

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *